Read in తెలుగు / ಕನ್ನಡ / தமிழ் / देवनागरी / English (IAST)
(గమనిక: ఈ దశకము (శ్లోకాలు మాత్రమే) “నారాయణీయం ” పారాయణ గ్రంథములో ఉన్నది. Click here to buy.)
నారాయణీయం అష్టమదశకమ్ (౮) – ప్రళయవర్ణనమ్
(శ్రీమన్నారాయణీయం 8వ దశకంలో (ప్రళయ వర్ణన) బ్రహ్మదేవుని కాలగణన మరియు నైమిత్తిక ప్రళయ విశేషాలను భట్టాద్రి వివరించారు.)
ఏవం తావత్ ప్రాకృతప్రక్షయాంతే
బ్రాహ్మే కల్పే హ్యాదిమే లబ్ధజన్మా |
బ్రహ్మా భూయస్త్వత్త ఏవాప్య వేదాన్
సృష్టిం చక్రే పూర్వకల్పోపమానామ్ || ౮-౧ ||
ఓ స్వామీ! ఈ విధంగా ప్రాకృత ప్రక్షయ-అంతే (ప్రాకృత ప్రళయం ముగిసిన తర్వాత), మొదటిదైన బ్రాహ్మ కల్పమునందు జన్మించిన బ్రహ్మదేవుడు, తిరిగి నీ నుండియే వేదములను పొంది, గత కల్పముతో సమానమైన సృష్టిని కావించెను.
సోఽయం చతుర్యుగసహస్రమితాన్యహాని
తావన్మితాశ్చ రజనీర్బహుశో నినాయ |
నిద్రాత్యసౌ త్వయి నిలీయ సమం స్వసృష్టై-
-ర్నైమిత్తికప్రళయమాహురతోఽస్య రాత్రిమ్ || ౮-౨ ||
ఆ బ్రహ్మదేవుడు వెయ్యి మహాయుగాల పరిమాణము గల పగళ్లను, అంతే కాలపరిమితి గల రాత్రులను అనేకమార్లు గడిపెను. ఆయన తాను సృష్టించిన వారితో కలిసి నీయందు లీనమై నిద్రిస్తాడు; అందుకే ఆయన రాత్రి కాలాన్ని ‘నైమిత్తిక ప్రళయము’ అని అంటారు.
అస్మాదృశాం పునరహర్ముఖకృత్యతుల్యాం
సృష్టిం కరోత్యనుదినం స భవత్ప్రసాదాత్ |
ప్రాగ్బ్రహ్మకల్పజనుషాం చ పరాయుషాం తు
సుప్తప్రబోధనసమాఽస్తి తదాఽపి సృష్టిః || ౮-౩ ||
మనవంటి సామాన్య జీవులకు ప్రతిరోజూ ఉదయాన్నే చేసే పనులతో సమానమైన సృష్టిని, ఆయన నీ అనుగ్రహం వలన ప్రతిరోజూ చేస్తున్నాడు. బ్రహ్మతో సమానమైన ఆయుష్షు కలవారికి మాత్రం, ఆ సృష్టి నిద్రపోయి మేల్కొనడంతో సమానంగా ఉంటుంది.
పంచాశదబ్దమధునా స్వవయోఽర్ధరూప-
-మేకం పరార్ధమతివృత్య హి వర్తతేఽసౌ |
తత్రాంత్యరాత్రిజనితాన్ కథయామి భూమన్
పశ్చాద్దినావతరణే చ భవద్విలాసాన్ || ౮-౪ ||
ఓ పరమాత్మా! ప్రస్తుతం ఈ బ్రహ్మ తన వయస్సులో సగభాగమైన యాభై ఏళ్లను (ఒక పరార్థమును) దాటి జీవించి ఉన్నాడు. ఆ మొదటి పరార్థం చివర రాత్రిలో జరిగిన విశేషాలను, ఆ తర్వాత పగలు ప్రారంభంలో జరిగిన నీ లీలలను (విలాసాలను) ఇప్పుడు వివరిస్తాను.
దినావసానేఽథ సరోజయోనిః
సుషుప్తికామస్త్వయి సన్నిలిల్యే |
జగంతి చ త్వజ్జఠరం సమీయు-
-స్తదేదమేకార్ణవమాస విశ్వమ్ || ౮-౫ ||
అటుపై బ్రహ్మదేవుని పగలు ముగియగానే, ఆయన నిద్రించాలనే కోరికతో నీయందు లీనమయ్యాడు. అప్పుడు లోకములన్నీ నీ ఉదరము (జఠరము) లోనికి చేరుకున్నాయి; ఆ సమయంలో ఈ జగత్తు అంతా ఒకే ఒక సముద్రముగా (ఏకార్ణవము) మారెను.
తవైవ వేషే ఫణిరాజిశేషే
జలైకశేషే భువనే స్మ శేషే |
ఆనందసాంద్రానుభవస్వరూపః
స్వయోగనిద్రాపరిముద్రితాత్మా || ౮-౬ ||
లోకమంతా కేవలం జలముగా మిగిలి ఉండగా, నీ అంశయే అయిన పాములకు రాజైన ఆదిశేషునిపై నీవు పవళించావు. గాఢమైన ఆనందానుభవమే స్వరూపముగా గలవాడవై, నీదైన యోగనిద్రలో మునిగిన మనస్సుతో (ఆత్మతో) ప్రకాశించావు.
కాలాఖ్యశక్తిం ప్రళయావసానే
ప్రబోధయేత్యాదిశతా కిలాదౌ |
త్వయా ప్రసుప్తం పరిసుప్తశక్తి-
-వ్రజేన తత్రాఖిలజీవధామ్నా || ౮-౭ ||
మొదటగా (నిద్రకు ముందు) “ప్రళయం ముగియగానే నన్ను మేల్కొలుపు” అని ‘కాలము’ అనే పేరుగల నీ శక్తిని ఆజ్ఞాపిస్తూ, లీనమైన శక్తుల సమూహము కలవాడవై, సమస్త జీవులకు ఆధారమైన నీవు యోగనిద్రను చెందావయ్యా.
చతుర్యుగాణాం చ సహస్రమేవం
త్వయి ప్రసుప్తే పునరద్వితీయే |
కాలాఖ్యశక్తిః ప్రథమప్రబుద్ధా
ప్రాబోధయత్త్వాం కిల విశ్వనాథ || ౮-౮ ||
ఓ విశ్వనాథా! అద్వితీయుడవైన (నీకు సాటిలేని) నీవు, ఈ విధంగా చతుర్యుగ సహస్రము (వెయ్యి మహాయుగాల కాలం) నీయందు నీవు నిద్రించిన తర్వాత, ప్రళయ కాలం ముగియగానే అందరికంటే ముందుగా మేల్కొన్న ‘కాలాఖ్యశక్తి’ (కాలము అనే నీ శక్తి) నిన్ను మేల్కొలిపింది గదా!
విబుధ్య చ త్వం జలగర్భశాయిన్
విలోక్య లోకానఖిలాన్ ప్రలీనాన్ |
తేష్వేవ సూక్ష్మాత్మతయా నిజాంతః-
-స్థితేషు విశ్వేషు దదాథ దృష్టిమ్ || ౮-౯ ||
ప్రళయ జలమునందు శయనించిన ఓ ప్రభూ! నీవు మేల్కొని, నీలో లీనమైపోయిన అఖిల లోకాలను చూశావు. అప్పుడు నీ లోపల సూక్ష్మాత్మతయా (అతి సూక్ష్మ రూపంలో) ఉన్న ఆ విశ్వములపై సృష్టి చేయాలనే సంకల్పంతో నీ దృష్టిని సారించావు.
తతస్త్వదీయాదయి నాభిరంధ్రా-
-దుదంచితం కించన దివ్యపద్మమ్ |
నిలీననిశ్శేషపదార్థమాలా-
-సంక్షేపరూపం ముకుళాయమానమ్ || ౮-౧౦ ||
ఆ తర్వాత ఓ స్వామీ! నీ నాభిరంధ్రము (బొడ్డు) నుండి ఒక దివ్యమైన పద్మము పైకి ఆవిర్భవించింది. అది నీలో లీనమైన నిశ్శేష పదార్థముల (సమస్త వస్తువుల) సమూహాన్ని తనలో సంక్షేప రూపంలో (క్లుప్తంగా) ఉంచుకుని, ఒక ముకుళాయమానమ్ (మొగ్గ) వలె ప్రకాశించింది.
తదేతదంభోరుహకుడ్మలం తే
కళేవరాత్తోయపథే ప్రరూఢమ్ |
బహిర్నిరీతం పరితః స్ఫురద్భిః
స్వధామభిర్ధ్వాంతమలం న్యకృంతత్ || ౮-౧౧ ||
నీ దివ్య శరీరం (కళేబరం) నుండి తోయపథమున (జలమార్గమున) మొలకెత్తి బయటకు వచ్చిన ఆ పద్మపు మొగ్గ, తన చుట్టూ అంతటా స్ఫురిస్తున్న స్వధామభిః (తన స్వంత కాంతులతో) అప్పటి వరకు ఆవరించి ఉన్న ధ్వాంతమ్ (గాఢాంధకారాన్ని) పూర్తిగా ఛేదించివేసింది.
సంఫుల్లపత్రే నితరాం విచిత్రే
తస్మిన్ భవద్వీర్యధృతే సరోజే |
స పద్మజన్మా విధిరావిరాసీత్
స్వయంప్రబుద్ధాఖిలవేదరాశిః || ౮-౧౨ ||
చక్కగా వికసించిన రేకులతో, ఎంతో విచిత్రంగా ఉన్నట్టి, నీ వీర్య (శక్తి) చేత ధరించబడిన ఆ పద్మమునందు బ్రహ్మదేవుడు ఆవిర్భవించాడు. ఆయన పుట్టగానే స్వయంప్రబుద్ధ అఖిల వేదరాశిః (సమస్త వేదరాశిని తనంతట తానుగా స్మరించుకున్నవాడై) వెలుగొందాడు.
అస్మిన్ పరాత్మన్ నను పాద్మకల్పే
త్వమిత్థముత్థాపితపద్మయోనిః |
అనంతభూమా మమ రోగరాశిం
నిరుంధి వాతాలయవాస విష్ణో || ౮-౧౩ ||
ఓ పరమాత్మా! ఈ పాద్మకల్పము నందు నీవు ఈ విధంగా పద్మయోనిని (బ్రహ్మను) ఉద్భవింపజేశావు. అపారమైన మహిమ కలవాడా! వాతాలయవాస (గురువాయూరులో నివసించే) ఓ విష్ణో! నా రోగరాశిని (వ్యాధుల సమూహాన్ని) అరికట్టి నన్ను రక్షించు.
ఇతి అష్టమదశకం సమాప్తమ్ ||
గమనిక: పైన ఇవ్వబడిన దశకము (శ్లోకాలు మాత్రమే), ఈ క్రింది పుస్తకములో కూడా ఉన్నది.
నారాయణీయం
(నిత్య పారాయణ గ్రంథము)
సంపూర్ణ శ్రీమన్నారాయణీయం (౧౦౦ దశకాలు) చూడండి.
మా ప్రచురణ: "శ్రీ బగళాముఖీ స్తోత్రనిధి (తాత్పర్య సహితం)" ప్రింటింగు పూర్తి అయి కొనుగోలుకు సిద్ధంగా ఉంది.
స్తోత్రనిధి (తెలుగు) వాట్సాప్ ఛానల్ : మా తెలుగు వాట్సాప్ ఛానల్ ని ఫాలో చేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
Support this Dharma Karya : If you find value in the Stotranidhi collection, please consider supporting this work. You can make a contribution through these links - PhonePe/GooglePay/BHIM (within India) or Paypal (outside India)
Buy Prabhata Stotranidhi Book: A single book with important stotras of Devatas is available in 4 languages - "తెలుగు" , "ಕನ್ನಡ" , "देवनागरि" , "English (IAST)".
విప్రులకు, ద్విజులకు విజ్ఞప్తి : మంత్ర అనుష్ఠానం లేక నేటి కాలంలో ధర్మాచరణ క్షీణిస్తూ ఉన్నది. దయచేసి మీకు ఉపదేశం ఉన్న మంత్రం కనీసం లక్ష జపం చేయండి. మీకు అతిదగ్గరలో ఉన్న దేవాలయానికి ప్రతిరోజూ వెళ్ళి అక్కడి దేవత మంత్రాన్ని కనీసం 108 జపంచేసి, ఆ దేవత బలాన్ని వృద్ధి చేయండి. దేవత అనుగ్రహం ఉంటేనే ఆ ప్రాంతంలో ధర్మం వర్ధిల్లుతుంది.
Important message to Dharmikas : Please visit your nearest Devalayam and chant mantra of that Devata atleast 108 times daily in that temple. When Devata becomes powerful, it will automatically protect Dharma.
Chant other stotras in తెలుగు, ಕನ್ನಡ, தமிழ், देवनागरी, english.
Did you see any mistake/variation in the content above? Click here to report mistakes and corrections in Stotranidhi content.