Read in తెలుగు / ಕನ್ನಡ / தமிழ் / देवनागरी / English (IAST)
(గమనిక: ఈ దశకము (శ్లోకాలు మాత్రమే) “నారాయణీయం ” పారాయణ గ్రంథములో ఉన్నది. Click here to buy.)
దశమదశకమ్ (౧౦) – సృష్టివైవిధ్యమ్
(శ్రీమన్నారాయణీయం పదవ దశకంలో బ్రహ్మదేవుడు గావించిన వివిధ రకాల సృష్టి వైవిధ్యం వర్ణించబడింది. భగవంతుని అనుగ్రహంతో బ్రహ్మ స్థావర జంగమాలను, పంచవిధ అజ్ఞాన వృత్తులను, సనకాది మునులను, రుద్రుడిని, నవబ్రహ్మలను, నారదుడిని సృష్టించడం; ఆపై సృష్టి వృద్ధి కాకపోవడంతో తన దేహాన్ని రెండుగా విభజించి స్వాయంభువ మనువు, శతరూపల ద్వారా మానవ సృష్టిని విస్తరింపజేయడం ఈ దశకంలోని ప్రధానాంశం. ఈ పదవ దశకాన్ని భక్తితో పారాయణ చేయడం వల్ల సమస్త శారీరక, మానసిక రోగాలు నశించి సంపూర్ణ ఆరోగ్యం లభిస్తుంది. అలాగే సృష్టి రహస్య జ్ఞానం కలిగి భగవద్భక్తి పెంపొందుతుంది.)
వైకుంఠ వర్ధితబలోఽథ భవత్ప్రసాదా-
-దంభోజయోనిరసృజత్ కిల జీవదేహాన్ |
స్థాస్నూని భూరుహమయాని తథా తిరశ్చాం
జాతీర్మనుష్యనివహానపి దేవభేదాన్ || ౧౦-౧ ||
ఓ వైకుంఠనాథా! నీ అనుగ్రహము చేత పెంపొందింపబడిన సామర్థ్యము కలవాడై, ఆ పద్మసంభవుడైన బ్రహ్మదేవుడు జీవుల దేహములను సృష్టించెను. అతడు మొదట వృక్షాది స్థావరములను, ఆ తర్వాత పశుపక్ష్యాది తిర్యక్కులను (జంతుజాలమును), మానవ సమూహములను, మరియు వివిధ దేవతా భేదములను సృష్టించెను.
మిథ్యాగ్రహాస్మిమతిరాగవికోపభీతి-
-రజ్ఞానవృత్తిమితి పంచవిధాం స సృష్ట్వా |
ఉద్దామతామసపదార్థవిధానదూన-
-స్తేనే త్వదీయచరణస్మరణం విశుద్ధ్యై || ౧౦-౨ ||
ఆ బ్రహ్మదేవుడు మోహము, అహంకారము, రాగము, క్రోధము, అభినైవేశము (మరణభయము) అనెడి ఐదు రకముల అజ్ఞాన వృత్తులను సృష్టించెను. తీవ్రమైన తామస గుణముతో కూడిన అట్టి పదార్థములను సృష్టించినందుకు మనస్సునందు దుఃఖించినవాడై, తన అంతఃకరణ శుద్ధి కొరకు నీ దివ్య చరణముల ధ్యానమును చేసెను.
తావత్ ససర్జ మనసా సనకం సనందం
భూయః సనాతనమునిం చ సనత్కుమారమ్ |
తే సృష్టికర్మణి తు తేన నియుజ్యమానా-
-స్త్వత్పాదభక్తిరసికా జగృహుర్న వాణీమ్ || ౧౦-౩ ||
ఆ పిమ్మట అతడు తన సంకల్ప మాత్రము చేత మనస్సు నుండి సనకుడు, సనందనుడు, సనాతనుడు, మరియు సనత్కుమారుడు అనెడి మునులను సృష్టించెను. ఆ బ్రహ్మదేవుడు వారిని సృష్టి కార్యమునందు నియోగించినప్పటికీ, నీ పాదపద్మముల భక్తిరసమునందు ఓలలాడే ఆ మునులు సృష్టి చేయుమన్న తండ్రి మాటలను అంగీకరించలేదు.
తావత్ ప్రకోపముదితం ప్రతిరుంధతోఽస్య
భ్రూమధ్యతోఽజని మృడో భవదేకదేశః |
నామాని మే కురు పదాని చ హా విరించే-
-త్యాదౌ రురోద కిల తేన స రుద్రనామా || ౧౦-౪ ||
తన మాట విననందుకు కలిగిన తీవ్రమైన కోపమును అణచుకొనవలెనని ప్రయత్నిస్తున్న ఆ బ్రహ్మదేవుని యొక్క భ్రూమధ్యము (కనుబొమ్మల నడుమ) నుండి నీ అంశతో కూడిన మృడుడు (రుద్రుడు) జన్మించెను. అతడు పుడుతూనే ఓ బ్రహ్మదేవా! నాకు పేర్లను, నివాస స్థానములను ప్రసాదించుము అని పెద్దగా ఏడ్చెను. అందువల్లనే అతనికి రుద్రుడు అని పేరు వచ్చెను.
ఏకాదశాహ్వయతయా చ విభిన్నరూపం
రుద్రం విధాయ దయితా వనితాశ్చ దత్త్వా |
తావంత్యదత్త చ పదాని భవత్ ప్రణున్నః
ప్రాహ ప్రజావిరచనాయ చ సాదరం తమ్ || ౧౦-౫ ||
నీ చేత ప్రేరేపించబడినవాడై ఆ బ్రహ్మదేవుడు ఆ రుద్రునికి పదకొండు పేర్లు వచ్చునట్లుగా పదకొండు రూపములుగా విభజించెను. వారికి తగిన భార్యలను ఇచ్చి, వారు నివసించుటకు పదకొండు స్థానములను కూడ ఇచ్చెను. ఆ తర్వాత లోకములను సృష్టించవలసినదిగా ఆ రుద్రునితో ఆదరముగా పలికెను.
రుద్రాభిసృష్టభయదాకృతిరుద్రసంఘ-
-సంపూర్యమాణభువనత్రయభీతచేతాః |
మా మా ప్రజాః సృజ తపశ్చర మంగళాయే-
-త్యాచష్ట తం కమలభూర్భవదీరితాత్మా || ౧౦-౬ ||
ఆ రుద్రుని చేత సృష్టించబడిన భయంకరమైన ఆకృతులు గల రుద్రగణముల చేత మూడు లోకములు నిండిపోగా, అది చూసి బ్రహ్మదేవుడు భయపడిన మనస్సు కలవాడాయెను. నీ చేత ప్రేరేపించబడిన బుద్ధి గల ఆ బ్రహ్మదేవుడు ఆ రుద్రునితో ఓ స్వామీ! ఇటువంటి భయంకరమైన ప్రజలను ఇక సృష్టించవద్దు, లోక కళ్యాణము కొరకు నీవు తపస్సును ఆచరించుము అని పలికెను.
తస్యాథ సర్గరసికస్య మరీచిరత్రి-
-స్తత్రాంగిరాః క్రతుమునిః పులహః పులస్త్యః |
అంగాదజాయత భృగుశ్చ వసిష్ఠదక్షౌ
శ్రీనారదశ్చ భగవన్ భవదంఘ్రిదాసః || ౧౦-౭ ||
ఆ తర్వాత సృష్టి కార్యమునందు ఆసక్తి కల ఆ బ్రహ్మదేవుని యొక్క అవయవముల నుండి మరీచి, అత్రి, అంగిరసుడు, క్రతువు, పులహుడు, పులస్త్యుడు జన్మించిరి. అలాగే అతని దేహము నుండి భృగువు, వసిష్ఠుడు, దక్షుడు మరియు నీ పాదపద్మములకు పరమదాసుడైన శ్రీనారదమహర్షి కూడా జన్మించిరి.
ధర్మాదికానభిసృజన్నథ కర్దమం చ
వాణీం విధాయ విధిరంగజసంకులోఽభూత్ |
త్వద్బోధితైః సనకదక్షముఖైస్తనూజై-
-రుద్బోధితశ్చ విరరామ తమో విముంచన్ || ౧౦-౮ ||
ఆ పిమ్మట బ్రహ్మదేవుడు ధర్మము మొదలైనవారిని, కర్దమప్రజాపతిని సృష్టించెను. సరస్వతీదేవిని సృష్టించి మోహవశుడై కామవికృతిని పొందెను. కానీ నీ చేత బోధించబడినవారై, మరీచి దక్షుడు మొదలైన అతని పుత్రుల చేత హెచ్చరించబడినవాడై, ఆ బ్రహ్మదేవుడు తన తామస గుణమును వీడి ఆ మోహము నుండి విరమించెను.
వేదాన్ పురాణనివహానపి సర్వవిద్యాః
కుర్వన్ నిజాననగణాచ్చతురాననోఽసౌ |
పుత్రేషు తేషు వినిధాయ స సర్గవృద్ధి-
-మప్రాప్నువంస్తవ పదాంబుజమాశ్రితోఽభూత్ || ౧౦-౯ ||
నాల్గు ముఖములు గల ఆ బ్రహ్మదేవుడు తన ముఖముల నుండి వేదములను, పురాణ సమూహములను, సమస్త విద్యలను సృష్టించెను. వాటన్నింటిని తన కుమారులకు ఉపదేశించినప్పటికీ, సృష్టి వృద్ధి చెందకపోవడంతో నిరుత్సాహపడి, చివరకు నీ పాదపద్మములను ఆశ్రయించెను.
జానన్నుపాయమథ దేహమజో విభజ్య
స్త్రీపుంసభావమభజన్మనుతద్వధూభ్యామ్ |
తాభ్యాం చ మానుషకులాని వివర్ధయంస్త్వం
గోవింద మారుతపురేశ నిరుంధి రోగాన్ || ౧౦-౧౦ ||
ఓ గోవిందా! గురువాయూరప్పా! ఆ తర్వాత సృష్టి వృద్ధికి తగిన ఉపాయమును తెలుసుకున్నవాడై బ్రహ్మదేవుడు తన దేహమును రెండుగా విభజించి, ఒక భాగము స్త్రీ రూపముగాను, మరొక భాగము పురుష రూపముగాను చేసెను. ఆ రూపములే స్వాయంభువ మనువు మరియు అతని భార్యయైన శతరూప. వారిద్దరి ద్వారా మానవ వంశమును విస్తరింపజేసిన ఓ స్వామీ! నా రోగములను సమూలముగా నివారించి నన్ను రక్షించుము.
ఇతి దశమదశకం సమాప్తమ్ ||
గమనిక: పైన ఇవ్వబడిన దశకము (శ్లోకాలు మాత్రమే) , ఈ క్రింది పుస్తకములో కూడా ఉన్నది.
నారాయణీయం
(నిత్య పారాయణ గ్రంథము)
సంపూర్ణ శ్రీమన్నారాయణీయం (౧౦౦ దశకాలు) చూడండి.
మా ప్రచురణ: "శ్రీ బగళాముఖీ స్తోత్రనిధి (తాత్పర్య సహితం)" ప్రింటింగు పూర్తి అయి కొనుగోలుకు సిద్ధంగా ఉంది.
స్తోత్రనిధి (తెలుగు) వాట్సాప్ ఛానల్ : మా తెలుగు వాట్సాప్ ఛానల్ ని ఫాలో చేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
Support this Dharma Karya : If you find value in the Stotranidhi collection, please consider supporting this work. You can make a contribution through these links - PhonePe/GooglePay/BHIM (within India) or Paypal (outside India)
Buy Prabhata Stotranidhi Book: A single book with important stotras of Devatas is available in 4 languages - "తెలుగు" , "ಕನ್ನಡ" , "देवनागरि" , "English (IAST)".
విప్రులకు, ద్విజులకు విజ్ఞప్తి : మంత్ర అనుష్ఠానం లేక నేటి కాలంలో ధర్మాచరణ క్షీణిస్తూ ఉన్నది. దయచేసి మీకు ఉపదేశం ఉన్న మంత్రం కనీసం లక్ష జపం చేయండి. మీకు అతిదగ్గరలో ఉన్న దేవాలయానికి ప్రతిరోజూ వెళ్ళి అక్కడి దేవత మంత్రాన్ని కనీసం 108 జపంచేసి, ఆ దేవత బలాన్ని వృద్ధి చేయండి. దేవత అనుగ్రహం ఉంటేనే ఆ ప్రాంతంలో ధర్మం వర్ధిల్లుతుంది.
Important message to Dharmikas : Please visit your nearest Devalayam and chant mantra of that Devata atleast 108 times daily in that temple. When Devata becomes powerful, it will automatically protect Dharma.
Chant other stotras in తెలుగు, ಕನ್ನಡ, தமிழ், देवनागरी, english.
Did you see any mistake/variation in the content above? Click here to report mistakes and corrections in Stotranidhi content.