Read in తెలుగు
// శ్లోకాలు – తాత్పర్యం //
(ఉపమన్యు మహర్షి విరచించిన ఈ “అర్ధనారీశ్వరాష్టకము” శివ-పార్వతుల ఏకత్వానికి అత్యంత సుందరమైన నిదర్శనం. ఒకే రూపంలో ఎడమవైపున జగన్మాత పార్వతిని, కుడివైపున జగత్పిత అయిన శివుడిని వర్ణిస్తూ సాగే ఈ స్తోత్రం అద్వైత భావాన్ని ప్రకటిస్తుంది. ప్రయోజనాలు: దాంపత్య సౌఖ్యం, మానసిక సమతుల్యత, పాప విముక్తి)
అంభోధరశ్యామలకుంతలాయై
తటిత్ప్రభాతామ్రజటాధరాయ |
నిరీశ్వరాయై నిఖిలేశ్వరాయ
నమః శివాయై చ నమః శివాయ || ౧ ||
మేఘము వలె నల్లని (అంభోధరశ్యామల) జుట్టు కలదానికి, మెరుపు తీగ వలె ప్రకాశించే ఎర్రని జటాజూటమును ధరించినవానికి; తనకంటే పైన మరెవరూ లేని దానికి (నిరీశ్వరాయై), నిఖిల విశ్వానికి ప్రభువైనవానికి (నిఖిలేశ్వరాయ); అట్టి శివకు (పార్వతికి) మరియు శివునకు (పరమాత్మకు) నమస్కారము.
ప్రదీప్తరత్నోజ్జ్వలకుండలాయై
స్ఫురన్మహాపన్నగభూషణాయ |
శివప్రియాయై చ శివప్రియాయ
నమః శివాయై చ నమః శివాయ || ౨ ||
ప్రకాశించే రత్నములతో వెలిగిపోయే కుండలములు కలదానికి, మెరుస్తున్న పెద్ద సర్పములే భూషణములుగా కలవానికి; శివునికి ప్రియమైన దానికి (శివప్రియాయై), మంగళప్రదమైన పార్వతికి ప్రియుడైన వానికి (శివప్రియాయ); అట్టి శివకు మరియు శివునకు నమస్కారము.
మందారమాలాకలితాలకాయై
కపాలమాలాంకితకంధరాయ |
దివ్యాంబరాయై చ దిగంబరాయ
నమః శివాయై చ నమః శివాయ || ౩ ||
మందార పూల మాలలతో అలంకరించబడిన ముంగురులు కలదానికి, పుర్రెల మాలను కంఠమున దాల్చినవానికి; దివ్యమైన వస్త్రములు ధరించిన దానికి (దివ్యాంబరాయై), దిక్కులనే వస్త్రముగా గలవానికి (దిగంబరాయ); అట్టి శివకు మరియు శివునకు నమస్కారము.
కస్తూరికాకుంకుమలేపనాయై
శ్మశానభస్మాంగవిలేపనాయ |
కృతస్మరాయై వికృతస్మరాయ
నమః శివాయై చ నమః శివాయ || ౪ ||
కస్తూరి మరియు కుంకుమను శరీరానికి పూసుకున్న దానికి, శ్మశాన భస్మాన్ని శరీరమంతా పూసుకున్నవానికి; మన్మథుడిని సృష్టించిన దానికి (కృతస్మరాయై – ప్రేమ స్వరూపిణి), మన్మథుడిని దహించి వికృతము చేసినవానికి (వికృతస్మరాయ); అట్టి శివకు మరియు శివునకు నమస్కారము.
పాదారవిందార్పితహంసకాయై
పాదాబ్జరాజత్ఫణినూపురాయ |
కలామయాయై వికలామయాయ
నమః శివాయై చ నమః శివాయ || ౫ ||
పాద పద్మములకు అందెలు ధరించిన దానికి, పాద పద్మముల యందు సర్పములే నూపురములుగా ప్రకాశించువానికి; షోడశ కళలతో నిండిన దానికి (కలామయాయై), కళలకు అతీతుడైనవానికి (వికలామయాయ); అట్టి శివకు మరియు శివునకు నమస్కారము.
ప్రపంచసృష్ట్యున్ముఖలాస్యకాయై
సమస్తసంహారకతాండవాయ |
సమేక్షణాయై విషమేక్షణాయ
నమః శివాయై చ నమః శివాయ || ౬ ||
ప్రపంచ సృష్టి కోసం లాస్యము (మృదువైన నృత్యం) చేసే దానికి, సమస్తాన్ని సంహరించుటకై తాండవము (రుద్ర నృత్యం) చేసేవానికి; సమమైన (శాంతమైన) కన్నులు కలదానికి, విషమమైన (మూడు) కన్నులు కలవానికి; అట్టి శివకు మరియు శివునకు నమస్కారము.
ప్రఫుల్లనీలోత్పలలోచనాయై
వికాసపంకేరుహలోచనాయ |
జగజ్జనన్యై జగదేకపిత్రే
నమః శివాయై చ నమః శివాయ || ౭ ||
వికసించిన నీలపు కలువ పూల వంటి కన్నులు కలదానికి, వికసించిన పద్మము వంటి కన్నులు కలవానికి; జగత్తుకే తల్లి అయిన దానికి (జగజ్జనన్యై), జగత్తుకు ఏకైక తండ్రి అయినవానికి (జగదేకపిత్రే); అట్టి శివకు మరియు శివునకు నమస్కారము.
అంతర్బహిశ్చోర్ధ్వమధశ్చ మధ్యే
పురశ్చ పశ్చాచ్చ విదిక్షు దిక్షు |
సర్వం గతాయై సకలం గతాయ
నమః శివాయై చ నమః శివాయ || ౮ ||
లోపల, బయట, పైన, కింద మరియు మధ్యలో; ముందు, వెనుక మరియు అన్ని దిశలలో; అంతటా వ్యాపించి ఉన్న దానికి (సర్వం గతాయై), సకలము తనలోనే లీనమైన వానికి (సకలం గతాయ); అట్టి శివకు మరియు శివునకు నమస్కారము.
ఉపమన్యుకృతం స్తోత్రమర్ధనారీశ్వరాహ్వయమ్ |
యః పఠేచ్ఛృణుయాద్వాపి శివలోకే మహీయతే || ౯ ||
ఉపమన్యు మహర్షి రచించిన ఈ ‘అర్ధనారీశ్వర’ స్తోత్రాన్ని ఎవరైతే పఠిస్తారో లేదా వింటారో, వారు శివలోకమునందు గొప్పగా గౌరవించబడతారు (పూజించబడతారు).
ఇతి శ్రీఉపమన్యువిరచితం అర్ధనారీశ్వరాష్టకమ్ ||
మరిన్ని శ్రీ శివ స్తోత్రాలు చూడండి.
మా ప్రచురణ: "శ్రీ బగళాముఖీ స్తోత్రనిధి (తాత్పర్య సహితం)" ప్రింటింగు పూర్తి అయి కొనుగోలుకు సిద్ధంగా ఉంది.
స్తోత్రనిధి (తెలుగు) వాట్సాప్ ఛానల్ : మా తెలుగు వాట్సాప్ ఛానల్ ని ఫాలో చేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
Support this Dharma Karya : If you find value in the Stotranidhi collection, please consider supporting this work. You can make a contribution through these links - PhonePe/GooglePay/BHIM (within India) or Paypal (outside India)
Buy Prabhata Stotranidhi Book: A single book with important stotras of Devatas is available in 4 languages - "తెలుగు" , "ಕನ್ನಡ" , "देवनागरि" , "English (IAST)".
విప్రులకు, ద్విజులకు విజ్ఞప్తి : మంత్ర అనుష్ఠానం లేక నేటి కాలంలో ధర్మాచరణ క్షీణిస్తూ ఉన్నది. దయచేసి మీకు ఉపదేశం ఉన్న మంత్రం కనీసం లక్ష జపం చేయండి. మీకు అతిదగ్గరలో ఉన్న దేవాలయానికి ప్రతిరోజూ వెళ్ళి అక్కడి దేవత మంత్రాన్ని కనీసం 108 జపంచేసి, ఆ దేవత బలాన్ని వృద్ధి చేయండి. దేవత అనుగ్రహం ఉంటేనే ఆ ప్రాంతంలో ధర్మం వర్ధిల్లుతుంది.
Important message to Dharmikas : Please visit your nearest Devalayam and chant mantra of that Devata atleast 108 times daily in that temple. When Devata becomes powerful, it will automatically protect Dharma.
Chant other stotras in తెలుగు, ಕನ್ನಡ, தமிழ், देवनागरी, english.
Did you see any mistake/variation in the content above? Click here to report mistakes and corrections in Stotranidhi content.