Read in తెలుగు
// శ్లోకాలు – తాత్పర్యం //
(శ్రీధర వేంకటేశ్వర అయ్యవాళ్ (శివభక్తాగ్రేసరులు) విరచించిన ఈ “ఆర్తిహర స్తోత్రం” అత్యంత ఆర్తితో, భగవంతునిపై అలిగి చేసే ప్రార్థన వంటిది. ఇందులో భక్తుడు తన కష్టాలను చెప్పుకుంటూనే, శివుని దయాగుణాన్ని ప్రశ్నిస్తూ శరణు వేడుతాడు.)
శ్రీశంభో మయి కరుణాశిశిరాం దృష్టిం దిశన్ సుధావృష్టిమ్ |
సంతాపమపాకురు మే మంతా పరమేశ తవ దయాయాః స్యామ్ || ౧ ||
శ్రీ శంభో! నాపై (మయి) కరుణతో చల్లబడిన (కరుణా-శిశిరాం) అమృత వర్షం వంటి (సుధా-వృష్టిమ్) చూపును (దృష్టిం) ప్రసరింపజేస్తూ (దిశన్), నా యొక్క (మే) తాపత్రయాలను/దుఃఖాలను (సంతాపమ్) దూరం చేయుము (అపాకురు). ఓ పరమేశ్వరా (పరమేశ)! నీ యొక్క (తవ) దయకు (దయాయాః) నేను లక్ష్యముగా/పాత్రుడను (మంతా) అవ్వాలి (స్యామ్).
అవసీదామి యదార్తిభిరనుగుణమిదమోకసోఽంహసాం ఖలు మే |
తవ సన్నవసీదామి యదంతకశాసన న తత్తవానుగుణమ్ || ౨ ||
యముడిని శాసించినవాడా (అంతక-శాసన)! పాపాలకు నిలయమైన (ఓకసో-అంహసాం) నా యొక్క (మే) కష్టాలకు తగినట్లుగా (ఆర్తిభిః-అనుగుణమ్) నేను దుఃఖిస్తున్నాను (అవసీదామి), ఇది నిజమే (ఖలు). కానీ, నీవు (రక్షకుడవు) దగ్గర ఉండగా కూడా (తవ సన్) నేను దుఃఖించడం అనేది (యద్-అవసీదామి) నీ యొక్క బిరుదుకు/గొప్పతనానికి (తత్-తవ) తగినది కాదు (న అనుగుణమ్).
దేవ స్మరంతి తవ యే తేషాం స్మరతోఽపి నార్తిరితి కీర్తిమ్ |
కలయసి శివ పాహీతి క్రందన్ సీదామ్యహం కిముచితమిదమ్ || ౩ ||
దేవా! నిన్ను (తవ) స్మరించేవారికి (యే స్మరంతి) కనీసం స్మరణలో కూడా (స్మరతో-అపి) కష్టాలు ఉండవని (న ఆర్తిః ఇతి) నీకు కీర్తి ఉంది (కీర్తిమ్ కలయసి). ఓ శివా! “నన్ను రక్షించు” (పాహి ఇతి) అని అరుస్తూ కూడా (క్రందన్) నేను (అహం) దుఃఖిస్తున్నాను (సీదామి). ఇది నీకు తగినదేనా (కిమ్ ఉచితం ఇదమ్)?
ఆదిశ్యాఘకృతౌ మామంతర్యామిన్నసావఘాత్మేతి |
ఆర్తిషు మజ్జయసే మాం కిం బ్రూయాం తవ కృపైకపాత్రమహమ్ || ౪ ||
ఓ అంతర్యామీ! నా చేత పాపకార్యాలు చేయించి (ఆదిశ్య-అఘకృతౌ), వీడు పాపాత్ముడు (అసౌ-అఘాత్మా) అని నన్ను (మామ్) కష్టాలలో ముంచుతున్నావా (ఆర్తిషు మజ్జయసే)? నీ కృపకు మాత్రమే పాత్రుడనైన (తవ కృపా-ఏక-పాత్రమ్) నేను (అహం) నీతో ఇంకేమి చెప్పగలను (కిం బ్రూయామ్)?
మందాగ్రణీరహం తవ మయి కరుణాం ఘటయితుం విభో నాలమ్ |
ఆక్రష్టుం తాంతు బలాదలమిహ మద్దైన్యమితి సమాశ్వసిమి || ౫ ||
విభో! మందమతుల (మూర్ఖుల) లో అగ్రగణ్యుడనైన (మంద-అగ్రణీః) నాపై (మయి) కరుణను కలిగించడం (కరుణాం ఘటయితుం) నీకు సాధ్యం కాదా (న అలమ్)? కానీ నాలోని ఈ దీనత్వమే (మద్-దైన్యమ్) నీ కరుణను బలాత్కారంగానైనా (బలాత్) లాక్కోవడానికి సరిపోతుందని (ఆక్రష్టుం అలమ్) నేను ఆశతో ఉన్నాను (సమాశ్వసిమి).
త్వం సర్వజ్ఞోఽహం పునరజ్ఞోఽనీశోఽహమీశ్వరస్త్వమసి |
త్వం మయి దోషాన్ గణయసి కిం కథయే తుదతి కిం దయా న త్వామ్ || ౬ ||
నీవు సర్వజ్ఞుడివి (త్వం సర్వజ్ఞః), నేనేమో అజ్ఞానిని (అహం అజ్ఞః). నేను అశక్తుడిని (అనీశః), నీవు సమర్థుడైన ఈశ్వరుడివి (ఈశ్వరః త్వం అసి). అటువంటి నాలోని (మయి) దోషాలను నీవు లెక్కిస్తావా (దోషాన్ గణయసి)? నేను ఏమి చెప్పాలి (కిం కథయే)? నీలోని దయ (దయా) నిన్ను బాధించడం లేదా (తుదతి కిం న త్వామ్)?
ఆశ్రితమార్తతరం మాముపేక్షసే కిమితి శివ న కిం దయసే |
శ్రితగోప్తా దీనార్తిహృదితి ఖలు శంసంతి జగతి సంతస్త్వామ్ || ౭ ||
ఓ శివా! నిన్ను ఆశ్రయించి, మిక్కిలి బాధపడుతున్న (ఆశ్రితమ్-ఆర్తతరం) నన్ను (మామ్) ఎందుకు ఉపేక్షిస్తున్నావు (కిమ్ ఇతి ఉపేక్షసే)? నీకు దయ కలగడం లేదా (న కిం దయసే)? నీవు ఆశ్రితులను రక్షించేవాడివని (శ్రిత-గోప్తా), దీనుల కష్టాలను తీర్చేవాడివని (దీన-ఆర్తి-హృత్) లోకంలోని సత్పురుషులు (సంతః) నిన్ను (త్వామ్) పొగుడుతున్నారు గదా (శంసంతి)!
ప్రహరాహరేతి వాదీ ఫణితమదాఖ్య ఇతి పాలితో భవతా |
శివ పాహీతి వదోఽహం శ్రితో న కిం త్వాం కథం న పాల్యస్తే || ౮ ||
పూర్వం ఎవరో “ప్రహర ఆహర” (కొట్టు, చంపు) అని అరుస్తూ, నీ నామాన్ని పలికాడనే నెపంతో (ఫణితమ్-అదాఖ్య ఇతి) నీవు వాడిని రక్షించావు (భవతా పాలితః). మరి “శివ పాహి” (శివా రక్షించు) అని పలికి (వదః), నిన్ను శరణువేడిన (త్వాం శ్రితః) నేను నీకు రక్షించదగినవాడిని కానా (అహం న కిం)? నన్ను ఎందుకు రక్షించవు (కథం న పాల్యస్తే)?
శరణం వ్రజ శివమార్తీః స తవ హరేదితి సతాం గిరాఽహం త్వామ్ |
శరణం గతోఽస్మి పాలయ ఖలమపి తేష్వీశ పక్షపాతాన్మామ్ || ౯ ||
“నీ కష్టాలను శివుడు తీరుస్తాడు, ఆయనను శరణు వేడు” అన్న సత్పురుషుల మాట విని (సతాం గిరా), నేను నిన్ను (త్వామ్) శరణు వేడాను (శరణం గతో-అస్మి). ఓ ఈశ్వరా! నేను దుష్టుడనైనా (ఖలమ్-అపి), ఆ సత్పురుషుల మాట నిలబెట్టడానికైనా (వారిపై పక్షపాతంతోనైనా – తేషు పక్షపాతాత్) నన్ను (మామ్) రక్షించుము (పాలయ).
ఇతి శ్రీశ్రీధరవేంకటేశార్యకృతం ఆర్తిహరస్తోత్రమ్ |
మరిన్ని శ్రీ శివ స్తోత్రాలు చూడండి.
మా ప్రచురణ: "శ్రీ బగళాముఖీ స్తోత్రనిధి (తాత్పర్య సహితం)" ప్రింటింగు పూర్తి అయి కొనుగోలుకు సిద్ధంగా ఉంది.
స్తోత్రనిధి (తెలుగు) వాట్సాప్ ఛానల్ : మా తెలుగు వాట్సాప్ ఛానల్ ని ఫాలో చేయడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
Support this Dharma Karya : If you find value in the Stotranidhi collection, please consider supporting this work. You can make a contribution through these links - PhonePe/GooglePay/BHIM (within India) or Paypal (outside India)
Buy Prabhata Stotranidhi Book: A single book with important stotras of Devatas is available in 4 languages - "తెలుగు" , "ಕನ್ನಡ" , "देवनागरि" , "English (IAST)".
విప్రులకు, ద్విజులకు విజ్ఞప్తి : మంత్ర అనుష్ఠానం లేక నేటి కాలంలో ధర్మాచరణ క్షీణిస్తూ ఉన్నది. దయచేసి మీకు ఉపదేశం ఉన్న మంత్రం కనీసం లక్ష జపం చేయండి. మీకు అతిదగ్గరలో ఉన్న దేవాలయానికి ప్రతిరోజూ వెళ్ళి అక్కడి దేవత మంత్రాన్ని కనీసం 108 జపంచేసి, ఆ దేవత బలాన్ని వృద్ధి చేయండి. దేవత అనుగ్రహం ఉంటేనే ఆ ప్రాంతంలో ధర్మం వర్ధిల్లుతుంది.
Important message to Dharmikas : Please visit your nearest Devalayam and chant mantra of that Devata atleast 108 times daily in that temple. When Devata becomes powerful, it will automatically protect Dharma.
Chant other stotras in తెలుగు, ಕನ್ನಡ, தமிழ், देवनागरी, english.
Did you see any mistake/variation in the content above? Click here to report mistakes and corrections in Stotranidhi content.